САД и Иран не постигнаа мировен договор по 21 час преговори во Пакистан

Соединетите Американски Држави и Иран не успеаја да склучат договор за мир по интензивни разговори кои траеја околу 21 час во Пакистан, објави американскиот потпретседател Џеј Ди Венс.

Според неговите зборови, американската делегација ги завршила разговорите поради фундаментални несогласувања, бидејќи Иран не ги прифатил условите поставени од Вашингтон, вклучувајќи го и откажувањето од производство на нуклеарно оружје.

“Лошата вест е што не постигнавме договор и мислам дека тоа е многу полоша вест за Иран отколку за Соединетите Американски Држави. Се враќаме во САД без договор”, изјави Венс. Тој додаде дека јасно ги комуницирале своите „црвени линии“ и дека за време на преговорите имал шест разговори со претседателот Доналд Трамп.

Полуофицијалната иранска новинска агенција Тасним соопшти дека прекумерните барања од страна на САД го спречиле постигнувањето на заедничка рамка и конечен договор. Иранските медиуми потврдија дека разговорите во Пакистан завршиле без спогодба.

Овие средби во Исламабад беа први директни преговори меѓу САД и Иран по повеќе од една деценија и претставуваа највисоко ниво на контакти по Исламската револуција во 1979 година. Исход од нив се сметаше за клучен за иднината на кревкото примирје и за евентуалното отворање на Ормушката Теснина, стратешки важна рута преку која поминуваат околу 20% од светските енергетски залихи, а која Иран ја блокираше по почетокот на конфликтот. Конфликтот предизвика нагло поскапување на нафтата и однесе илјадници животи.

Иранската влада претходно објави на платформата „Икс“ дека разговорите се завршени и дека технички експерти од двете страни ќе разменат документи. „Преговорите ќе продолжат и покрај некои преостанати разлики“, стои во соопштението, без прецизирање на датумот за обновување.

Според извор од Пакистан, кој посредувал во разговорите, Венс, специјалниот пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер одржале двочасовна средба со претседателот на иранскиот Парламент, Мохамед Багер Калибаф, и министерот за надворешни работи, Абас Аракчи. Иранската делегација пристигна во петокот облечена во црно, во знак на жалост за покојниот врховен лидер ајатолахот Али Хаменеи и жртвите од војната. Податоци од иранската влада укажуваат дека учесниците носеле обувки и торби на ученици кои загинале при американски воздушен напад врз училиште во близина на воен објект. Пентагонот изјави дека нападот се истражува, а според медиумски извештаи, воени истражители сметаат дека САД веројатно сносат одговорност. Пакистански извор забележал „промени во расположението“ за време на разговорите, со периоди на зголемена и опадната тензија. Исламабад беше под засилени безбедносни мерки со илјадници војници на улиците за време на преговорите.

Ормушката Теснина се најде во фокусот на спорот. Паралелно со преговорите, американската војска соопшти дека „подготвува услови“ за почеток на операции за разминирање на Ормушката Теснина. Според САД, два американски воени брода поминале низ теснината, што иранските државни медиуми го демантираа. Пред почетокот на разговорите, висок ирански извор тврдеше дека САД се согласиле да ги ослободат замрзнатите ирански средства во Катар, но американски претставник го демантираше тоа. Агенциите Тасним и Фарс јавија дека спорот околу теснината го спречил напредокот, при што иранската делегација инсистирала на „зачувување на воените постигнувања“.

Клучен спор го претставува контролата врз Ормушката Теснина. Иран инсистира на контрола и воведување транзитни такси, додека САД бараат слободна и безбедна пловидба без такси. Вашингтон, исто така, бара Иран да предаде над 400 килограми високо збогатен уран, да ја прекине нуклеарната програма и да прифати ограничувања за балистичките ракети. Техеран, пак, бара ослободување на замрзнатите средства, исплата на репарации за воените штети, укинување на сите санкции, гаранции за ненапаѓање и повлекување на американските сили од Блискиот Исток.